Wednesday, March 9, 2011

दिनेश अर्जुना वैदर्भीय संगीतकार_ प्रेमदास मेश्राम

विदर्भातल्या अकोल्याचे आणि नागपुरात संगीताची शिक्षा घेतलेल्या कलावंताने ‘श्रद्धा इन द नेम ऑफ गॉड’ या हिंदी चित्रपटाला पार्श्वसंगीत देऊन चित्रपट जगतात एक यशस्वी म्युझिक डायरेक्टर म्हणून आपले नाव कमावणारा उभरता संगीतकार आहे दिनेश अर्जुना. दिनेश अर्जुनाचं मूळ नाव आहे दिनेश अर्जुना निंबाळकर. नागपुरातील सुप्रसिद्ध तज्ज्ञ पं. प्रभाकर धाकडे यांचा तो पट्टशिष्य आहे.
दिनेश अर्जुना यांनी तालसुरांवर आधारलेले सुमधुर आणि टिकाऊ असे संगीत ‘श्रद्धा’ चित्रपटला दिले आहे. दौर सैफी आणि डॉ. दीपक स्नेह यांच्या अर्थपूर्ण आठ गीत रचनांना त्यांनी सुप्रसिद्ध गायक उदित नारायण, श्रेया घोषाल, अनुराधा पौडवाल, कैलाश खेर, कविता कृष्णमूर्ती, हिमानी मधुश्री आणि स्वत: दिनेश यांनी ध्वनिमुद्रित केल्या. ही सर्वच गाणी अतिशय तरल व मधुर आहेत. गाणी ऐकणाऱ्यांच्या मनात ही गाणी वारंवार ऐकाविशी वाटतील अशीच झालेली आहेत. अनेक वर्षांच्या प्रयत्नानंतर त्यांनी आज सुमधुर संगीताचा रचनाकार म्हणून आपल्या व्यक्तिमत्त्वाची ओळख निर्विवादपणे सिद्ध करून दाखवली आहे.
२८ जानेवारीला मुंबईत ‘श्रद्धा’ सिनेमा प्रकाशित झाला. या सिनेमात सोनाली कुलकर्णी, सीमा विश्वास, रवी किसन, जैकी श्राफ, शक्तीकपूर, बेनजामिन गिलानी आणि दीप्ती नवला यांच्या मुख्य भूमिका आहेत. सर्वाचाच अभिनय चांगला झालेला आहे.
हा चित्रपट देवदासी जीवनावर आधारित आहे. प्रत्येक माणूस आपल्या गरजेचा गुलाम आहे. त्याची आवश्यकता आणि लालच त्याला आंधळा बनवते. त्याला कुठे घेऊन जाते आणि काय काय करवून घेते याचे एक उदाहरण म्हणजे हा चित्रपट. देवदासी म्हणायला तर ती देवाची दासी आहे. परंतु, प्रत्यक्षात परिस्थिती वेगळीच असते. देवांच्या नावावर तिच्या टोपलीत अन्नाचे जेवढे दाणे पडतात तेवढे तिचे पती होतात आणि हा प्रकार त्या स्त्रीच्या जीवनासोबत मरेपर्यंत चालत असतो, असे गुरूभाई ठाकूर यांचे हृदयस्पर्शी कथासार आहे. दिग्दर्शक हमीद अली यांनी चित्रपटाला चित्तवेधक आणि मनोरंजनपूर्ण केले आहे. यातील स्त्री कलाकाराचे करावे तेवढे कौतुक कमीच आहे.


                                                                                         कविता कृष्णमूर्ती

दिनेश अर्जुना यांना वयाच्या तिसऱ्या वर्षांपासूनच गायनाचा छंद होता. संगीताची आवड त्यांच्या गायिका असलेल्या आईकडूनच मिळाली. त्यांचे वडील हार्मोनियम वादक होते. दिनेश यांनी अकोल्याचे पं. एकनाथपंत कुलकर्णी यांच्याकडे त्यांनी संगीताचे शिक्षण घेतले. पुढे नागपुरात येऊन पं. प्रभाकर धाकडे, संगीततज्ज्ञ यांच्याकडे गायनाचे विशेष शिक्षण घेऊन पुढे त्यांनी मुंबई गाठली. त्यांनी सर्वात प्रथम ‘जय श्रीचक्रधरा’ या अल्बमकरिता १९९० मध्ये गायन केले. त्यानंतरही अनेक अल्बमकरिता ते गायले आहेत. गझलसुद्धा ते उत्कृष्टपणे गातात. त्यांच्या गझल अल्बम ‘शबनशी’ हा टी-सिरीजने मागच्या वर्षीचा काढलेला आहे. ते मुंबई, पुणे या ठिकाणी आपले स्वतंत्र कार्यक्रम सुद्धा करीत असतात. ते मन मिळावू व पारदर्शी व्यक्तिमत्वाचे आहेत.
श्रद्धा सिनेमाची निवड जयपूर इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हलकरिता झालेली आहेत. तसेच फ्रांसच्या कान्स फिल्म फेस्टिवलकरिता सुद्धा या सिनेमाची निवड झालेली आहे हे विशेष मिडीयाने सुद्धा या सिनेमाची व संगीताची स्तुती केलेली आहे.
त्यांनी संगीत दिलेले दोन हिंदी सिनेमा प्रकाशनाच्या मार्गावर आहेत. पहिला चित्रपट आहे ‘अर्धागिणी एक अर्ध सत्य’ हा चित्रपट रवींद्रनाथ टागोर यांच्या कथेवर आधारित आहे. रीमा मुखर्जी प्रोडय़ुसर आणि डायरेक्टर आहेत. दिनेश अर्जुनानी या सिनेमातील गाणी सुप्रसिद्ध गायक सुखविंदर सिंग, कविता कृष्णमूर्ती, हरिहरन. वसुंधरा दास आणि स्वत:च्या आवाजात ध्वनीमुद्रित केलेली आहेत. हा चित्रपट २५ मार्चला प्रकाशित होण्याची शक्यता आहे. दुसरा चित्रपट आहे. ‘माय हसबन्ड्स वाईफ’ हा सिनेमा परदेशातल्या आणि पंजाबच्या कौटुंबिक संस्कृतीवर आधारित आहे.
दिनेश अर्जुना त्यांनी भविष्यात सुद्धा नवीन सुमधुर, सुंदर आणि दीर्घ काळ चालणाऱ्या संगीताची निर्मिती करून विदर्भातील अकोला व नागपूर शहरांची प्रसिद्धी आणि आदर वाढवावा हिच अपेक्षा.
______________________________________________
 प्रेमदास मेश्राम
९६२३२१५८५२
(दै.लोकसत्ता_दि.९ मार्च २०११ वरून साभार)

मराठी सुरांचा हिंदी अविष्कार_ माधव डोळे

एक काळ असा होता की, हिंदी फिल्म इंडस्ट्रीत मराठी कलाकारांकडे तुच्छतेने बघितले जायचे. पण आता तसा खूप बदल झाला आहे. कोणत्याही हिंदी चित्रपटात एक तरी मराठी कलाकार असतो. संगीत क्षेत्रात तर मराठीच कलाकार मोठ्या संख्येने असतात. त्यातील एक नवं नाव आहे दिनेश अर्जुना.

                                                                                     कविता कृष्णमूर्ती

त्यांचं खरं नाव दिनेश अर्जुन निंबाळकर असं असून ते मूळचे विदर्भातील अकोल्याचे. मराठी हिंदी-उर्दू गझल गायक ही त्यांची ओळख. सुमारे 15 वर्षांपूर्वी नशीब आजमावण्यासाठी ते अकोल्याहून मुंबईत आले आणि सुरू झाला धडपडता प्रवास. नुकताच त्यांनी संगीत दिलेला ‘श्रद्धा’ हा हिंदी चित्रपट प्रकाशित झाला आहे. हिंदी चित्रपटांना मराठी संगीतकारांनी संगीत देण्याची परंपरा तशी जुनीच. पण सध्याच्या झगमगत्या दुनियेत मराठीपण हिंदी इंडस्ट्रीत टिकण्यासाठी मोठी कसरत करावी लागते. अर्जुन यांनी ती केली म्हणूनच ते यशस्वी संगीतकार म्हणून पुढे आले आहेत. देवदासींच्या जीवनावर आधारित हा चित्रपट असून उदित नारायण, श्रेया घोषाल, अनुराधा पौडवाल, कैलास खेर, कविता कृष्णमूर्ती आदी नामवंतांनी त्यांची गाणी गायली आहेत. विशेष म्हणजे अर्जुना यांनी स्वत:ही त्यात एक गाणे म्हटले आहे. ही सर्वच गाणी अतिशय तरल व मधुर आहेत. कैलास खेर व उदित नारायण यांनी त्यांच्या चालीचं तोंडभरून कौतुक केलं आहे. संगीताची फारशी सशक्त पार्श्‍वभूमी नसतानाही एका मराठमोळ्या कलाकाराचं हे यश निश्‍चित कौतुकास्पद आहे. त्यांनी संगीतबद्ध केलेल्या ‘श्रद्धा’ या पहिल्याच चित्रपटाची ‘जयपूर फिल्म फेस्टिव्हल’साठी निवड झाली. रवींद्रनाथ टागोर यांच्या कथेवर आधारित ‘अर्धांगिनी’ व ‘माय हजबण्डस् वाईफ’ या दोन हिंदी चित्रपटांनाही त्यांनी संगीत दिले असून ते प्रकाशनाच्या मार्गावर आहेत.

                                                उदित नारायण

हिंदी फिल्म इंडस्ट्रीत मराठीचा झेंडा रोवण्यासाठी धडपडणार्‍या अर्जुना यांचा प्रवास तेवढा सोपा नाही. पण प्रामाणिकपणा, जिद्द व मेहनत या जोरावर ते यशस्वी झाले. अकोल्यातील सर्वसामान्य कुटुंबातच ते वाढले. आई सुलोचना फार शिकली नव्हती तरी उत्तम गात असे. विशेष म्हणजे वडील नाटकात काम करायचे व हार्मोनियम छान वाजवायचे. त्यामुळे सुरांचे संस्कार आई-वडिलांनीच केले. ए. एम. चौधरी हायस्कूलमध्ये असताना पाठ्यपुस्तकातील कवितांना चाली लावण्याचा छंद जडला. त्यामुळे कवितेची व नंतर गझलची जाण तयार झाली. अकोल्याचे पं. एकनाथपंत कुलकर्णी (पटीयाला घराणे) यांच्याकडे त्यांनी शास्त्रीय संगीताचं रीतसर शिक्षण घेतलं. नंतर नागपूरच्या पं. प्रभाकर पंत धाकडे यांच्याकडेही गाण्याचे धडे गिरवले. कॉलेजमध्ये असताना मराठीतील प्रसिद्ध गझलकार प्रा. श्रीकृष्ण राऊत हे अर्जुना यांना शिकवायचे. त्यांच्यामुळेच मराठी गझलशी नातं अधिक समृद्ध झालं. विदर्भासह महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी त्यांनी गझल गायनाचे कार्यक्रम केले. खरं तर कंपोझिशन करणे व ती गाणं या भिन्न गोष्टी आहेत. पण अर्जुना यांच्या श्‍वासात व रक्तात संगीत असल्याने दोन्ही किमया त्यांना साधली आहे. विशेषत: उर्दू शब्दांचे उच्चार, त्याचा लहेजा सांभाळणे व अत्यंत सशक्तपणे सुरांच्या माध्यमातून पेश करणं हे सोपं नाही. अर्जुना यांना मात्र शब्द व सूरदेवता प्रसन्न आहेत. त्यांच्या गोड गळ्यातून गझलची एखादी ओळ उमलते तेव्हा श्रोत्यांचं मनही झंकारून जातं.


(दै.सामना_दि.२६ फेब्रुवारी२०११ वरून साभार)

Tuesday, March 8, 2011

*श्रद्धा चित्रपटाच्या ध्वनीमुद्रणाची काही सुरेल चित्रे *

                                                                   कविता कृष्णमूर्ती
                                                                 अनुराधा पौडवाल
                                                             श्रेया घोषाल

                                                उदित नारायण






                                                                                              कैलाश खेर





















Sunday, March 6, 2011

Saw the movie with my family and liked it; we living in cities are still not that aware of the Devdasi tradition. Such films should be made to make everyone aware of the trauma and exploitation that women suffer under the name of tradition in our country.I m sure this film will remind you all the movies of 70s and 80s.Even the music is recall of melodies era. Hope there will be more movies coming up with the same concept of awareness happening in our country.

Review posted by: ERICA BILLION

ERICA BILLION
About me: Administrative Head for Perfect Woman magazineLocation: mumbai, India
Friends: 2Clubs: 1
My recent posts: (view all posts)